Zie je binnen een paar dagen slechter, lijken rechte lijnen ineens krom of golvend, of zie je een wazige of donkere vlek in het midden van je beeld? Bel direct je huisarts of de huisartsenpost.
Wat is maculadegeneratie?
Maculadegeneratie is een oogaandoening waarbij de macula langzaam beschadigd raakt. De macula, ook wel de gele vlek genoemd, is het kleine centrale deel van je netvlies waarmee je details scherp ziet. Je gebruikt dit deel om te lezen, gezichten te herkennen en auto te rijden. De meest voorkomende vorm is leeftijdsgebonden maculadegeneratie (LMD), die meestal na je 50e ontstaat.
De klachten zitten in het midden van je beeld. Je ziet daar wazig, of rechte lijnen zoals tekstregels en tegels lijken krom of golvend. Soms merk je een grijze of donkere vlek midden in je zicht, en kleuren en contrast worden minder goed zichtbaar. Maculadegeneratie doet geen pijn en aan de buitenkant van je ogen is meestal niets te zien. Omdat het zijzicht vaak blijft, leidt de aandoening zelden tot volledige blindheid.
Een nieuwe bril kan maculadegeneratie niet genezen, want de oorzaak zit in het netvlies en niet in de sterkte van je ogen. Wel blijft een bril met de juiste sterkte belangrijk om zo goed mogelijk te zien. Gaat je zicht geleidelijk achteruit, dan kan dat ook andere oorzaken hebben. Lees daarover meer bij wazig zien.
Droge en natte maculadegeneratie
De droge vorm komt het meest voor. Daarbij gaan cellen in het midden van het netvlies langzaam kapot en ga je meestal geleidelijk, over een periode van jaren, slechter zien. Het verloop is niet te voorspellen: klachten kunnen lang gelijk blijven of langzaam toenemen. Voor de droge vorm is in Nederland nog geen medicijn beschikbaar.
Bij de natte vorm groeien zwakke bloedvaatjes in of onder het netvlies. Die lekken vocht of bloed, waardoor je zicht in korte tijd veel slechter kan worden. Snel behandelen is dan belangrijk om verdere schade te beperken. De oogarts behandelt de natte vorm meestal met injecties in het oog, die de groei en het lekken van de bloedvaatjes remmen. Omdat de droge vorm soms overgaat in de natte vorm, houdt de oogarts je ogen met controles in de gaten.
De kans op maculadegeneratie hangt samen met een aantal bekende risicofactoren:
- je leeftijd: de aandoening ontstaat meestal na je 50e;
- maculadegeneratie in je familie;
- roken, dat de kans vergroot en de achteruitgang kan versnellen;
- een ongezonde leefstijl.
Gezond leven kan de kans op snelle verergering verkleinen. Op Thuisarts.nl lees je wat je zelf kunt doen en wanneer je contact opneemt met je huisarts of oogarts.
Wat de opticien voor je kan doen
Bij een oogmeting meten we je sterkte en kijken we hoe scherp je met een bril of lenzen kunt zien. Wij stellen geen diagnose; onderzoek van de macula hoort bij de oogarts. Merken we dat je zicht met een andere sterkte niet goed genoeg wordt, dan zeggen we dat eerlijk en verwijzen we je via je huisarts door. In de winkel hebben we ook een Amslerkaart, een raster waarmee je kunt zien of rechte lijnen voor jou krom of golvend lijken. Lees meer over het verschil tussen opticien, optometrist en oogarts.
Ga je door maculadegeneratie slechter zien, dan bestaan er hulpmiddelen die het dagelijks leven makkelijker kunnen maken, zoals vergrotingsapparaten, telescoopbrillen, aangepaste verlichting en luisterboeken. Ook filterglazen of kantfilters tegen verblinding kunnen prettig zijn; die leveren wij. De Oogvereniging, Visio en Bartiméus geven daar informatie en tips over. Lukt het niet goed om ermee om te gaan, dan kan de oogarts je doorverwijzen naar een revalidatiecentrum.
Na je 50e neemt niet alleen de kans op maculadegeneratie toe, maar ook die op andere oogaandoeningen. Lees wat er verder verandert bij je ogen na je 60e en hoe vaak je je ogen laat meten.
Veelgestelde vragen over maculadegeneratie
Als je binnen een paar dagen slechter ziet, rechte lijnen ineens krom of golvend lijken of je een wazige of donkere vlek in het midden van je beeld ziet. Bel dan direct je huisarts of de huisartsenpost.
Bij de droge vorm gaan cellen in het netvlies langzaam kapot en verslechtert het zicht meestal geleidelijk. Bij de natte vorm lekken zwakke bloedvaatjes vocht of bloed en kan het zicht snel achteruitgaan.
Een bril geneest maculadegeneratie niet, want de oorzaak zit in het netvlies. Wel helpt de juiste sterkte om zo goed mogelijk te zien. Merken we bij een oogmeting dat een andere sterkte niet genoeg helpt, dan zeggen we dat eerlijk en verwijzen we je via je huisarts door.
Volledige blindheid komt zelden voor, omdat het zijzicht vaak blijft. Wel kan scherp zien in het midden van je beeld veel moeilijker worden.
Vraag over je zicht of je bril? Je vindt ons aan de Generaal Cronjéstraat 86 in Haarlem. Bel ons op 023 5254 131 of maak een afspraak via de online agenda op onze contactpagina.
Deze informatie is algemeen en vervangt geen medisch advies. Van der Geest Optiek heeft op dit moment geen oogarts of hbo-gediplomeerde optometrist in dienst. Wij meten je ogen als gediplomeerd opticien en verwijzen je bij twijfel door via je huisarts. Aan de informatie op deze pagina en aan kennelijke vergissingen of typefouten kunnen geen rechten worden ontleend.
